Wanneer je baan wankelt, blijf jij dan staan?

De grond beweegt onder wat vertrouwd was

Vandaag staan twee nieuwsberichten naast elkaar. Meer werknemers verliezen hun baan door reorganisaties, bezuinigingen of arbeidsconflicten. Tegelijk neemt het stressgerelateerde verzuim toe. Niet alleen door werkdruk, maar ook privé-uitdagingen zoals financiële zorgen, mantelzorg en gezondheidsklachten.

Oorlogen, politieke verschuivingen en economische onzekerheid beginnen op macroniveau, maar eindigen aan de keukentafel of op een afdeling waar het woord ‘reorganisatie’ valt. In 2025 steeg het aantal meldingen van collectief ontslag met 42 procent. Het stressgerelateerde verzuim nam in vijf jaar met 43 procent toe.

AI

Ook AI verandert ons werk in hoog tempo. Functies verschuiven, opdrachten verdwijnen en nieuwe mogelijkheden ontstaan. Het World Economic Forum verwacht tot 2030 het verdwijnen van 92 miljoen functies. Volgens de Internationale Arbeidsorganisatie zal AI vooral delen van beroepen veranderen en minder vaak de mens volledig vervangen.

Die nuance neemt jouw onzekerheid niet weg wanneer je baan of inkomen onder druk staat. De brugklasser die zich afvraagt welk beroep straks nog bestaat, stelt geen vreemde vraag. Evenmin als de professional die vijf jaar voor zijn pensioen opnieuw op zijn eigen functie moet solliciteren.

Wat gebeurt er met jou wanneer werk niet langer de zekerheid geeft waarop je vertrouwde?

Binnenwereld draagt buitenwereld

Ken jij jezelf ook zonder je functie, status of deskundigheid? Kennis (IQ) kan houvast geven, maar is niet hetzelfde als zelfvertrouwen. Zelfkennis betekent dat je jouw kwaliteiten én grenzen kent, daarop durft te vertrouwen en van daaruit keuzes maakt.

Dat vraagt om bewustzijn en een gezonde dosis emotionele intelligentie (EQ).

Onder je rollen ligt de basis waarop je moet kunnen terugvallen. Voelt het verdwijnen van je functie alsof jijzelf verdwijnt, dan droeg de buitenwereld misschien meer van jouw binnenwereld dan je dacht.

Angst spreekt graag in oordelen

Onzekerheid maakt het ik/ego alert. Het zoekt houvast of een schuldige: de directie, de politiek, AI of die collega met wie het conflict ontstond.

Soms is kritiek terecht en zijn de gevolgen ingrijpend. Eigen verantwoordelijkheid betekent niet dat je onrecht moet ontkennen. De vraag is wel: vanuit welke innerlijke kompas kijk je?

Onder een hard oordeel ligt regelmatig angst om inkomen, positie of controle te verliezen. Zolang die angst je keuzes bepaalt, bepaalt de buitenwereld niet alleen wat er met je gebeurt, maar ook wie jij denkt te zijn.

Het nieuwe vraagt dat je durft te bewegen

De veranderende arbeidsmarkt biedt ook nieuwe mogelijkheden en banen. Dat vraagt soms nieuwe vaardigheden, scholing of buiten het vertrouwde stappen.

Je hoeft daardoor als mens niet iemand anders te worden. Maar jezelf blijven is iets anders dan alles vanuit comfort-zone proberen bij het oude te houden.

Begeleiding helpt je eerst om jezelf als uitgangspunt te nemen. Van daaruit kun je ontdekken wat werkelijk bij je past, zonder jezelf in een volgende functie opnieuw kwijt te raken.

Leidend blijven terwijl je niet alles kunt leiden

In mijn gesprekken komen deze vragen steeds vaker voorbij. Professionals verliezen hun baan, raken verwikkeld in een arbeidsconflict of voelen de druk van werk en privé oplopen. Kinderen vragen waarop zij hun toekomst nog kunnen bouwen.

Ik kan die omstandigheden niet wegpraten. We onderzoeken hoe je bij jezelf blijft wanneer niets zeker voelt. Waar wordt zorg een doemscenario? Waar verandert aanpassen in jezelf verlaten?

Dat is in the lead blijven. Leiden in plaats van lijden. Niet door te doen alsof je nergens bang voor bent, maar door de angst te (h)erkennen zonder haar je richting te laten bepalen.

Wat geen reorganisatie van je afneemt

Een organisatie kan functies schrappen. Een conflict kan je positie aantasten. AI kan werkzaamheden overnemen. Geen daarvan kan bepalen wat jouw menselijke waarde is.

Je mag rouwen om werk dat verdwijnt, boos zijn over een besluit en bezorgd zijn over geld. Maar je hoeft je bestaansrecht niet mee te laten verdwijnen. Juist wanneer de grond onder je functie beweegt, wordt zichtbaar waarop jij werkelijk rust.

Voelt je baan of toekomst onzeker, of merk je dat werk en privé samen te zwaar beginnen te drukken? Wacht dan niet tot angst je richting bepaalt. Sta stil bij wat je dreigt te verliezen, maar onderzoek ook wat in jou blijft staan en welke nieuwe stap werkelijk bij je past.

Wanneer je baan wankelt, durf jij dan te bewegen zonder jezelf te verliezen? Herken jij jezelf hierin? Maak een afspraak wanneer je hiermee worstelt. Welkom!