‘Wie ben ik, als ik niet alleen kijk naar wat ik doe, maar ook naar wie ik ben’? — Aad
Welkom
Ik ben geboren en getogen in het prachtige Dordrecht. Sinds 1995 werk ik als coach, trainer en begeleider, waarvan vanaf 2006 fulltime. In al die jaren is één overtuiging steeds sterker geworden: het leven is leren. Groei en ontwikkeling ontstaan niet alleen door wat je meemaakt, maar vooral door hoe je je daartoe verhoudt.
Ik heb zelf ervaren dat juist de minder gemakkelijke kanten van het leven veel inzicht kunnen geven. De mensen om je heen houden je daarbij voortdurend een spiegel voor. Zoals Carl Gustav Jung het verwoordde:
‘Alles wat ons in anderen interesseert, kan ons iets over onszelf doen begrijpen.’
Dat vraagt wel om een onderscheid: niet zozeer de daden van de ander vertellen je iets over jezelf, maar vooral jouw eigen reactie daarop. Daar ligt een belangrijke sleutel tot zelfinzicht. Je kunt bijvoorbeeld je bindingsangst niet bij je date neerleggen. De ander kan iets bij je raken, maar wat er vervolgens in jou gebeurt, verdient onderzoek.
Nieuwsgierig naar het leven
Ik ben nieuwsgierig naar het leven, naar mensen en naar wat groei en ontwikkeling werkelijk in beweging brengt. Ik zoek daarbij graag mijn eigen grenzen op, zowel in actie als in stilte. Steeds opnieuw onderzoek ik de balans tussen doen en laten, tussen binnenwereld en buitenwereld.
Zo heb ik met tussenpozen enkele jaren op Hawaii doorgebracht, waar ik retreats begeleidde voor groepen en individuele deelnemers. Die ervaringen hebben mijn kijk op mensen en het leven verder verdiept.
Gaandeweg ben ik gaan begrijpen dat persoonlijke groei niet alleen gaat over méér leren, maar ook over afleren. Het ontgroeien van angst, oude overtuigingen en patronen die ooit helpend waren, maar je inmiddels kunnen beperken. Zowel EQ als IQ spelen daarin een rol.
Het vraagt dat je leert kijken naar je verleden, je omgeving, je ouderlijk huis en de invloed van je opvoeding en DNA. Niet om daar alles aan toe te schrijven, maar om beter te begrijpen hoe jouw eigen gebruiksaanwijzing is ontstaan.
En misschien wel de belangrijkste vraag: wie ben ik, los van alles wat ik heb geleerd te zijn?
Waar mijn eigen verhaal begon
Ik ben opgegroeid in een gezin waarin niet alles was wat het aan de buitenkant leek. Er werd gelachen en gedold, zeker onderling met mijn broers , maar ik kon me thuis ook onveilig, onbegrepen en eenzaam voelen. Met een zeer strenge vader en een vaak afwezige moeder zocht ik mijn uitlaatklep vooral buiten de deur: veel sporten, lange vakanties en liefst zo veel mogelijk buiten spelen.
Presteren, discipline en ergens goed in ‘moeten zijn’, waren binnen ons gezin vanzelfsprekend. Fanatisme hadden we niet van een vreemde. Onze vader was kampioen op de 800 meter atletiek. Vanuit zijn ouderwets traditionele persoonlijkheid wilde het liefst dat onze moeder thuis was voor het gezin, terwijl zij zelf een sterke creatieve en gedreven kant had. Ze schilderde en studeerde met veel bezieling viool. Na vele uren oefenen, met zelfs een eeltplekje op haar kin, werd ze eerste violiste in het Dordtse orkest.
Achteraf kijk ik daar ook psychologisch naar. Misschien vonden mijn ouders in hun prestaties niet alleen voldoening, maar ook erkenning, waardering en houvast. Een manier om iets van zichzelf te laten zien en wellicht minder stil te hoeven staan bij wat er vanbinnen speelde. Het is dubbele want natuurlijk was er ondanks zoveel ‘overleven’ al met al veel reden om van deze topprestaties te genieten en trots op te zijn! Echt hartstikke knap, maar terug kijkend zie ik ook het deels vluchten in, en de maskering.
Als kinderen werden we daar in meegenomen. Ook wij leerden onze kwaliteiten te ontwikkelen en ergens voor te gaan. Presteren kon onbewust een manier worden om gezien te worden, waardering te krijgen en onze plek in te nemen. Wat aan de buitenkant kracht en ambitie liet zien, kon tegelijkertijd een manier zijn om kwetsbaarheid en onzekerheid niet te hoeven voelen.
Van aanpassen naar jezelf (h)erkennen
Uiteindelijk liep mijn ouders met dat streven naar presteren en volhouden van vol’doen’ ook tegen grenzen aan. Onverwerkte thema’s bleven onderbelicht, veel werd binnen gehouden en ze uitte niet wat hen werkelijk bezighield. Mijn vader werd ernstig ziek en overleed aan leverkanker. Bij mijn moeder ontwikkelde zich steeds meer verwarring en schizofrenie, waardoor ze geleidelijk minder aanwezig werd.
Naast mijn zorgzame kant ontwikkelde ik een alerte, meer overlevende kant. Ik leerde aanvoelen wat mijn omgeving nodig had en me aanpassen. Dat hielp me overeind te blijven, maar betekende ook dat mijn eigen gevoelens en behoeften niet altijd op de eerste plaats kwamen.
Richting mijn tienerjaren leerde ik steeds meer over mijn eigen muurtje heen kijken. Ik begon te begrijpen dat de intenties van mijn ouders, ondanks wat ik soms ervoer, oprecht goed waren. Mijn beschermende broers waren daarin belangrijk. Ook korfbalclub Deetos, vlak bij huis, liet me via ploeggenoten ook kennismaken met het meer vanzelfsprekende gezinsleven.
Begin 20 ontdekte ik bij mijn eerste therapeut dat mijn vroege aanpassing ook een prijs had: een zekere onthechting van mezelf. Met verschillende vormen van therapie heb ik die schaduwkanten geleidelijk leren herkennen, erkennen en transformeren.
Door schade en schande word je ervaringsdeskundig wijs.
Een bijzondere wandeling
De inzichten die ik door therapie had opgedaan, hielpen me om mijn ouders zo goed en zo kwaad als het kon te begeleiden. Vanaf mijn 21ste heb ik een deel van mijn levensfase in het teken van de zorg voor mijn ouders gesteld.
Eerst heb ik een jaar fulltime voor mijn vader gezorgd, die overleed aan leverkanker. Vijf jaar later heb ik gedurende twee jaar intensief voor mijn moeder gezorgd, die door haar verwarring in combi met alcohol steeds verder de weg kwijtraakte.
Dat waren ingrijpende periodes. Aanvankelijk moeilijk, spannend en regelmatig confronterend. Maar gaandeweg ontstond er ook iets anders: begrip, opnieuw verbinding en uiteindelijk was dat een bijzonder helend proces.
Ik leerde daarin steeds meer om twee posities naast elkaar te laten bestaan. Die van zoon, die zelf heus soms geraakt werd, en tegelijk die van de warme waarnemer: aanwezig als mede-mens, zonder volledig op te gaan in wat er gebeurde.
Met een lach en een traan kijk ik terug op die bijzondere wandeling. Van de nodige pijn naar stap voor stap leren begrijpen, vergeven, verbonden met een diepere levenservaring. In een paar zinnen uitgelegd, maar destijds was het regelmatig buitengewoon intens.
Ook daarna bleef de zorg voor mijn moeder een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Samen met mijn broer Pim heb ik gedurende 25 jaar het bewind gevoerd, waarbij mijn broer Erik eveneens op een warme manier mij ondersteunde.
Deze ervaringen hebben mijn mens-Zijn gevormd. Niet omdat ze me alle antwoorden hebben gegeven, maar omdat ik heb ervaren hoeveel verschil het maakt wanneer je leert waarnemen, zonder jezelf of de ander te verliezen.
Leren in de praktijk
Naast mijn persoonlijke ontwikkeling heb ik ook een brede professionele achtergrond opgebouwd. In de laatste tien jaar van mijn periode in loondienst werkte ik als coachend Regiomanager bij verschillende grote organisaties: Citroën Nederland, FrieslandCampina en PON.
Daar heb ik de nodige managementopleidingen en cursussen gevolgd, later aangevuld met een studie aan Nyenrode Business Universiteit.
Ook mijn topsportperiode bij Deetos 1 en het Nederlands jeugdteam heeft me veel gebracht. Topsport leert je over discipline, samenwerking, omgaan met druk en het verschil tussen presteren en werkelijk ontwikkelen.
Die combinatie van praktijkervaring, opleidingen en persoonlijke levenservaring neem ik nog iedere dag mee in mijn werk.
Blijven kijken naar jezelf
Ik vind het vanzelfsprekend dat ook ik mezelf blijf ontwikkelen. De afgelopen drie decennia heb ik mogen leren van en me laten begeleiden door verschillende bijzondere mentoren. Die begeleiding heeft me veel gebracht en is voor mij nog altijd belangrijk.
Supervisie en reflectie houden me scherp. Ze helpen me om niet alleen naar anderen te kijken, maar ook kritisch naar mijn eigen aandeel, overtuigingen en manier van begeleiden.
Want hoe kun je anderen uitnodigen om zichzelf werkelijk te onderzoeken, wanneer je zelf stopt met kijken?
Inmiddels begeleid ik alweer ruim twintig jaar fulltime particulieren, professionals, leidinggevenden, ondernemers en organisaties vanuit mijn eigen praktijk. Een praktijk waarin werk en leven, hoofd en hart, IQ en EQ elkaar voortdurend ontmoeten.
Daar ben ik dankbaar voor. En eerlijk gezegd ook best trots op.
Hartelijke groet,
Aad Wolsink