Constructies verhullen de angst
“Wat ooit een overlevingsstrategie was, kan later een gevangenis worden.”
— James Hollis
Achter gedrag schuilt een verhaal
Juist daarom geloof ik niet in snelle oplossingen. Al ruim dertig jaar begeleid ik directieleden, managers, ondernemers en particulieren. Velen van hen hebben al opleidingen, trainingen en coachingstrajecten gevolgd. Toch komen ze vaak via mond-tot-mondreclame bij mij terecht, op zoek naar een diepere en duurzamere vorm van ontwikkeling.
Losse trainingen kunnen waardevolle inzichten geven, maar diepgewortelde patronen laten zich zelden in een paar dagen of weken veranderen. Persoonlijke ontwikkeling laat zich niet haasten. Het is als het afpellen van een ui: laag voor laag ontstaat ruimte om niet alleen anders te denken, maar vooral anders te leren waarnemen, voelen en zijn.
Echte verandering ontstaat niet wanneer we nieuw gedrag aanleren, maar wanneer we begrijpen waarom het oude gedrag ooit noodzakelijk was.
Constructies zijn ooit onze oplossing geweest
In mijn ervaring lopen mensen zelden vast door stress, perfectionisme, controle of pleasen. Dat zijn meestal niet de oorzaken, maar de symptomen. Het zijn constructies die ooit hebben geholpen om te overleven. Iedere mens ontwikkelt copingstrategieën om met onzekerheid, pijn of afwijzing om te gaan.
De buitenwereld beloont die strategieën vaak, waardoor we uiteindelijk gaan geloven dat ze bij onze persoonlijkheid horen. Achter iedere constructie schuilt niet alleen een angst, maar ook een verlangen. Het verlangen om gezien, geliefd, veilig of werkelijk jezelf te mogen zijn.
Waarom inzicht alleen nog geen duurzame verandering brengt
Werkelijke ontwikkeling begint daarom niet wanneer we ons gedrag veranderen, maar wanneer we anders leren waarnemen. Begrijpen is belangrijk, maar begrijpen is nog geen belichamen. Wie alleen zijn gedrag probeert te veranderen, verfijnt vaak zijn constructie. Wie anders leert waarnemen, ontmoet uiteindelijk zichzelf.
“De coaching sessies van Aad brengen rust in je geest en lichaam. In de gesprekken leer je vanuit andere perspectieven te denken en voelen, op een niveau waartoe je zelf niet wordt uitgedaagd. Na een sessie stap je met nieuwe inzichten en energie weer naar buiten, met de opdracht je nieuwe denken en voelen werkelijk te doorleven.”
— Jeanette van Beek, Operation Education, Equalnomics
Achter het masker begint de ontmoeting
Dat weet ik niet alleen vanuit mijn werk, maar ook vanuit mijn eigen leven. Ook ik heb achter mijn eigen maskertje vandaan moeten leren lopen. Vele jaren van begeleiding, zelfonderzoek en persoonlijke ontwikkeling leerden mij dat je jezelf niet ontwikkelt door je constructies te bestrijden, maar door ze met nieuwsgierigheid en compassie te onderzoeken.
Wanneer een oude gewondheid wordt geraakt, reageren we gemakkelijk primair en ééndimensionaal. We verdedigen onszelf, trekken ons terug of willen gelijk krijgen. Niet omdat we zwak zijn, maar omdat een oude beschermingslaag het tijdelijk overneemt. Juist daar begint de ontmoeting met jezelf.
“Al twee jaar mag ik Aad als coach aan mijn zijde hebben, en zijn impact is enorm. Hij heeft me geleerd dat rust, ruimte en achteroverleunen vaak effectiever zijn dan direct de actie opzoeken — een les die zowel zakelijk als privé veel heeft gebracht.
Aad coacht met humor, scherpe inzichten en liefdevolle aandacht. Vooral in tijden van grote transformaties ondersteunt hij je om dicht bij jezelf te blijven, je eigen kompas te volgen en de menselijke maat niet te verliezen.”
— Yolanda Tieleman, Directeur Randstad Risesmart
Schaduw vraagt geen strijd, maar bewustzijn
In deze tijd zie ik veel strijd die eigenlijk niet over het heden gaat. Achter veel conflicten schuilt geen slechte intentie, maar een oude angst die opnieuw wordt geraakt. Het ego zoekt erkenning in de buitenwereld, terwijl de zelfherkenning in de binnenwereld nog ontbreekt.
Door de lessen van het ego niet langer te bevechten, maar te (h)erkennen, te begrijpen en te integreren, ontstaat langzaam meer vrijheid. Dan verliezen oude constructies vanzelf hun functie en wordt gedrag geen overlevingsstrategie meer, maar een bewuste keuze.
Daarom zie ik schaduw niet als iets negatiefs. Voor mij is schaduw liefde die onderweg vergeten is dat zij liefde is. Juist die schaduw vormt het materiaal waarlangs we groeien.
Kwetsbaarheid weer aan jezelf terug geven
Misschien is persoonlijke groei uiteindelijk niets anders dan steeds iets veiliger worden in wie je werkelijk bent. Niet door betere maskers te leren dragen, maar door langzaam te ontdekken dat je ze steeds minder nodig hebt.
Ik deel een stukje van een gedicht wat ik decennia geleden schreef. Toen wist ik nog niet dat deze woorden zo treffend mijn eigen ontwikkelingsweg en mijn werk zouden samenvatten:
“Dat we elkaar ooit een glimp gunnen
van de vragen en kwetsbaarheid die er leeft
zodat we van elkaar gaan weten
wat zich aan wensen en angst in de ander beweegt
Groeien naar balans en harmonie
met een lach en een traan
zodat we misschien leren lopen
achter ons maskertje vandaan”…
Kom weer in verbinding met jou
Herken je jezelf hierin? Dan begint duurzame verandering misschien niet met het oplossen van je gedrag, maar met de moed om de angst achter je constructies te ontmoeten.
En jij? Welke constructie heeft jou ooit geholpen om te overleven, maar belemmert je vandaag misschien om werkelijk op een veilige vrije manier jezelf te zijn? Ik hoor graag van je, welkom.